Post na Nowy Rok, czyli Guwernantka tropi słowo “nowy” w geografii, literaturze i historii

Nowy – jak bardzo lubimy ten przymiotnik. Czujemy ekscytację, za którą jednak często czai się lęk. Ale za słowem “nowy” stoi świeżość, nadzieja i wiara. Wszystko, co nowe wdaje nam się lepsze. Nowy Rok też musi być lepszy od poprzedniego. “No, przynajmniej nie gorszy” – dopowiadamy.

Dzisiejszy post poświęcam w całości słowu “nowy”. Czytajcie zatem “nowy” post Guwernantki. Poniżej znajdziecie słowo “nowy” w trzech kategoriach: geografii, literatury i historii.

Geografia

Przymiotnik “nowy” jest częścią wielu nazw. Często odkrywcy i zdobywcy nadawali nowo odkrytym krajom nazwy ziem Starego Świata z dodatkiem “Nowy”. I tak, mamy Nową Anglię w USA, Nową Funlandię w Kanadzie czy Nową Południową Walię w Australii.

A w Polsce spotkamy Nową Hutę w Krakowie, miasto Nowy Targ lub ulicę Nowy Świat w Warszawie.

Literatura

W literaturze znajdziemy “Nową Heloizę” napisaną przez J. J. Rousseau. Główną bohaterką jest Julia d’Étanges, która kocha z wzajemnością nauczyciela domowego. Jej ojciec jest baronem i to wyklucza ewentualny ślub. Młodzi ulegają namiętności, po czym następują wyrzuty sumienia. Ukochany Julii o imieniu Saint-Preux udaje się w podróż naokoło świata. Zgodnie z wolą ojca Julia poślubia barona Wolmara. Po powrocie z podroży Saint-Preux zostaje nauczycielem dzieci Julii i Wolmara.

“Nowa Heloiza” to jedno z najsłynniejszych tekstów literackich Oświecenia, bo ukazuje w sposób niezwykły życie wewnętrzne postaci. Książka ta wpłynęła znacznie na formowanie sentymentalizmu i preromantyzmu.

“Nowa Atlantyda” to traktat filozofii politycznej Francisa Bacona z 1626 roku. To jego relacja z odwiedzin fantastycznej wyspy Bensalem na Pacyfiku oraz Domu Salomona, uczelni poświęconej studiom filozofii naturalnej.

Nie sposób nie wspomnieć o bajce H. Ch. Andersena pt. “Nowe szaty cesarza”. To opowieść o dwóch oszustach, rzekomych tkaczach, którzy zaproponowali cesarzowi szaty niewidzialne dla głupich albo nie nadających się do swego urzędu. Gdy kroczył w procesji w nieistniejących szatach, tłumy zachwycały się nimi, bojąc się kompromitacji. Tylko jakieś małe dziecko zawołało: “Przecież on jest nagi!”.

Tym razem podam przykład “nowości” w polskiej literaturze. Chodzi mi o książkę “Nowe Ateny” napisaną przez księdza Benedykta Chmielowskiego w XVIII wieku. Była to ulubiona lektura szlachty. Jest encyklopedią ciemnoty, zabobonu, wszelkich informacji o czarach, dziwach, upiorach, opętanych. To dzieło przepełnione duchem fanatyzmu i bigoterii.

Historia

Starożytny Egipt ma w swoich dziejach okres Nowego Państwa (od ok. 1570 do 1085 pne.). Był to okres rozkwitu politycznego i gospodarczego.

Na koniec chcę złożyć Ci najlepsze życzenia na Nowy Rok. Uwierz, że nowe może okazać się lepsze. Sam staraj się kreować to, co Cię spotyka na pozytywną nowość. Niech rok 2021 będzie w Twoim życiu jak okres Nowego Państwa w Egipcie. Czytaj dużo nowych książek, a będziesz odkrywcą zdolnym nazywać swoje nowe wrażenia, doświadczenia i emocje. Do siego Roku!

Przy pisaniu posta korzystałam ze “Słownika mitów tradycji i kultury” Władysława Kopalińskiego (Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985)

Leave a comment